Vandaag werd de leerkracht van het jaar bekend gemaakt. Ook ik was genomineerd en hoewel ik vermoed dat dit stukje geenszins interessant zal zijn voor de meeste lezers, wil ik toch even terugkijken op het evenement dat hierrond georganiseerd werd, deze namiddag in Brussel. Structureel wil ik dit stukje echter simpel houden, ik hou het gewoon bij enkele vermeldingen en bedenkingen.
*Ik had geenszins de verwachting als winnaar uit de bus te komen, omdat ik mijn job eigenlijk niet op echt opmerkelijke wijze uitvoer. Maar op de bijeenkomst zou je ook te horen krijgen wie je genomineerd had en waarom. In de aanloop daarvan werden doorheen de ceremonie nu en dan enkele leerkrachten in de spotlights gezet en werden brieven van leerlingen, ouders en collega’s voorgelezen en dus was het ergens een beetje spannend op welke wijze iedereen aan bod zou komen. Ik kan tevreden zijn. Niet iedereen kreeg aandacht, daarvoor was er wel wat veel volk, maar ik mocht en plein public toch aanhoren waarom mijn leerlingen mij genomineerd hadden. Er werd een stukje voorgelezen uit hun brief. Mijn collega’s hadden het moeten zien. Ik werd bloedrood en was verstomd. Mij hadden ze niet moeten laten winnen, ik zou geheel sprakeloos zijn. Daar gaat je imago van grote bek en aandachtstrekker. Natuurlijk had ik ook graag een volledige ode aanhoord, zoals sommige genomineerden, maar laat ons nu toch blij zijn met minder ook.
*Ik stelde al eerder vast dat er echt wel leerkrachten in alle soorten en maten bestaan. Ook nu werd dat bevestigd. Oud en jong, man en vrouw, klassiek en hip, sportief en truttig, mastellen en bretellen. Interessant eigenlijk en voor mij toch een lichte bijstelling van het vastgeroeste vooroordeel dat leerkrachten met een onopvallende persoonlijkheid geen goede lesgevers zouden zijn. De verhalen die naar voor gebracht werden getuigden allemaal van veel inzet en liefde voor het vak. Maar goed, ik zag ook juffen die mij aan brave catecheselessen en netjes in de rij staan deden denken.
*De genomineerden werden voorgedragen door leerlingen, ouders van leerlingen, collega’s, directies, oud-leerlingen, partners, eigen kinderen en, in het geval van de winnaar, zelfs door de eigen ouders. Frappante verhalen ook: een leerkracht die tussen de chemo’s door even komt les geven, heel wat pregepensioneerden, waaronder een 64-jarige hekkensluiter, een dochter die haar ontroerde moeder prijst, een man die zijn lesgevende vrouw eert, … Aangrijpend was de nominatie van een directrice in wiens school een kleuter om het leven kwam in de klas. Haar hele team én de ouders van het jongetje hadden de brief ondertekend omwille van haar moed en daadkracht tijdens de moeilijke periode. Tragisch maar hartverwarmend.
*Shocking! Er werd melding gemaakt van een leerkracht die van haar directrice niet aanwezig mocht zijn op de uitreiking. Het kon niet toegestaan worden dat één leerkracht van het team aldus boven de anderen zou gesteld worden. Triestig. Heksen bestaan nog. En heel wat leerkrachten hadden op school niet verteld dat ze genomineerd werden, uit schrik voor jaloerse of negatieve reacties van leerkrachten… Terwijl ik er bij ons op school op getrakteerd heb! Wat een verschil.
*Enkele personality’s kwamen mee lof zwaaien. De winnares van vorig jaar, journalist Farouk Ozgünes, kinderrechtencommissaris Ankie Vandekerckhove en Minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke zelf natuurlijk. Vandekerckhove mocht even over haar eigen lagere-schooltijd vertellen, en deed dat met een pracht van een verwijzing die mij goed van pas komt in een volgend artikel.
*We werden ook een beetje verwend. Een goodie-bag waar echt niet alleen maar brol in zat, maar leuke en lekkere hebbedingetjes, waaronder een door het Ministerie van Landbouw en Visserij geschonken bakje aardbeien.
*En dan de winnaar. Het kon vermoed worden dat een man zou winnen. Centraal in heel wat onderwijsdiscussies staat het gebrek aan mannelijke leerkrachten. Dat het dan promotiegewijs beter een 25-jarige is dan een 45-jarige, is aannemelijk. Eerst werd de laureaat uitvoerig beschreven, wat het grappige effect had dat enkel de winnaar zelf al wist dat het over hem ging. We waren ook te weten gekomen dat de persoon die voor de nominatie gezorgd had, intussen opgehaald was om zelf de prijs te overhandigen. Dat bleken dus de (eigen) ouders te zijn, de collega’s, de leerlingen én de ouders van de leerlingen te zijn van de winnaar. Zij kwamen zingend (een variant op een liedje van Frans Bauer, godbetert) en getooid in T-shirts met de afbeelding van hun favoriete leerkracht, binnen en wisten zelf nog niet dat hun meester de winnaar was. Toen de jongeman op het podium betrad, kreeg hij een warm applaus van de hele zaal. Op dat moment heerste er een oprechte sfeer waarin iedereen het eens leek te zijn dat deze leerkracht het verdiend had en zijn hele beroepsgroep echt een heel jaar mocht vertegenwoordigen. We applaudiseerden dus evenzeer voor onszelf, terwijl we mee enthousiast waren om de verbazing en verwondering van de winnaar. Proficiat dus!
Toch verhindert mij dat niet, zoals gewoonlijk, een kritische kanttekening te maken. De titel ‘leerkracht van het jaar’ is een symbolische titel en dus staat de winaar symbool voor alle leerkrachten. In die zin vind ik het heel jammer dat de eer naar een zeer traditionele leerkracht ging. Beide ouders ook in het onderwijs, geeft les in de school waar zijn vader zelf les gaf, een klein dorpsschooltje (de burgemeester ontbrak nog net in de fanclub) waar hij als enige man aan het werk is en de status van de leerkracht aan het goddelijke grenst. Met zijn keurige kapsel en nette hemdje, voldoet de jongeman volkomen aan het stereotiepe beeld van een leerkracht.
Wil zo’n opmerking niet als frustratie of jaloezie zien, alsjeblieft zeg. Niet alleen mocht ik gedurende het aanhoren van al die lofvoeringen vaststellen dat ik echt nog wel een tandje mag bijsteken wil ik ooit zo’n titel waard zijn, ik was zoals net gezegd echt wel blij voor de winnaar. Maar het huidig onderwijs ziet er anders uit. We stappen af van tradities en klassieke methodes (hoewel ik natuurlijk niet weet hoe deze leerkracht voor de klas staat, daar werd niets over gezegd, maar zijn leerlingen zagen er behoorlijk dorps uit en dan koppel je daar niet automatisch nieuwe methodes bij) en de knelpunten van het onderwijs komen slechts in beperkte mate voor in een Limburgs dorpje. Het was trouwens opvallend hoe afwezig verwijzingen waren naar de miserabele werkomstandigheden van vele Brusselse leerkrachten, de taalproblematiek, de wachtlijsten en cultuurkloven. Misschien had Klasse toch voor een leerkracht moeten kiezen die elke dag met twee voeten in een keiharde realiteit staat? Een gemiste kans, die, afhankelijk van de media-aandacht die de winnaar te wachten staat, wel eens erg veel invloed zal kunnen hebben. Maar ja, er is een massaal tekort aan leerkrachten, dus het plaatje moet er positief uitzien. Eigenlijk raak ik tijdens het neerpennen van dit stukje dan toch een beetje geagiteerd. Was dit maar een schijnvertoning, een goed-nieuwsshow?
*Wel interessant natuurlijk, dat zo’n evenement een heel scala aan emoties en bedenkingen oproept. Puur vormelijk was dit dan ook prima opgezet spektakel, gevolgd door een leuke receptie. Frappant ook dat maar liefst zes andere genomineerden op één of andere manier bekenden waren – wat niet wil zeggen dat ik ze allemaal persoonlijk kende natuurlijk, maar ik wist wel wie ze waren. Is de onderwijswereld dan zo klein? Er was zelfs een Haaltertse juf!
*Goed, ik kan er nu dubbel en dik tegenaan. Met de wetenschap weliswaar dat ik nu nooit meer opnieuw zal genomineerd worden (hoe groot is die kans immers?), maar met een stevige bevestiging van mijn vaardigheden en een lintje dat ik morgen ongeneerd stoefend op school zal etaleren.
U zei?