Indiana Jones voor een nieuwe generatie

Leerling: ‘Vrijdag was er op VT4 zo’n film over een archeoloog! Wie heeft gekeken?’

(alle hoofden draaien zich  naar mij, want ze weten dat er nu een ‘oordeel’ komt)

Ik (verbaasd): ‘Ja, dat was Indiana Jones. Zijn avonturen zijn echt de moeite. Hadden jullie daar nog nooit van gehoord?’

(Leerlingen schudden neen en tonen zich bereid aandachtig te luisteren. Ik vervolg, mijn stokpaardje berijdend: )

‘Wel, het moet zo’n 25 jaar geleden zijn toen daarvan een eerste film verscheen. Het was een zeer leuke en spannende avonturenfilm die veel succes had. De acteur die Indiana Jones speelde, was toen een jaar of 40. Toen kwam er een vervolgfilm uit en enkele jaren later nog één. Die hadden ook veel succes en als je de kans krijgt moet je ze zeker eens bekijken want ze zijn nog altijd heel plezierig. Nu verschijnt er binnenkort een vierde film over hem. De acteur is ondertussen wel al 65 jaar (leerlingen proesten het uit), maar ik denk dat je dat niet zal merken in de film. Hij zal nog hangen en zwieren en springen als een jong veulen.’

 

Het moet toch niet altijd een lesje uit het leerplan zijn?
Graag gedaan, VT4.

Bosmijmeringen

Ik vertoefde de voorbije week in de bossen, mét het klasje. Ontspannend hoor, ondanks de drukte. Alle impulsen en drukte komen maar van één kant op je af, in tegenstelling tot in een gewone schoolweek, waarbij je overstelpt wordt met vragen, problemen, afspraken en heel veel *spannende* en *verrassende* wendingen van alle mogelijke kanten.

Deugddoend is vast te stellen dat bepaalde kinderen zich op een heel andere manier manifesteren dan in de klas. Arbaaz spreekt plots wel heel erg goed Nederlands. Charaf heeft eindelijk alle ruimte om ongeremd grappig te wezen. Leander hoeft zich niet te concentreren en vindt plots alles goed. Monica blijkt wonderbaarlijk snel te aanvaarden dat ze zelfs mét natte voeten niet zomaar mag opgeven. Ik zie Raoul voor de allereerste keer in twee jaar huilen en merk dat Joyce in het dagelijks leven veel zelfstandiger is dan in de klas. Verrassend.

Een tweede vaststelling: kinderen spelen zooooo graag! Ze worden omringd door gsm’s, mp3-speler’s, playstations en pc’s met internet en msn, willen schoenen op wieltjes, plakboeken met stickers en elke week de Joepie, maar steek ze in een bos en al die spullen worden overbodig. Een stok. Dat is genoeg. Vooral de jongens hebben allemaal binnen het kwartier een tak in de handen. Multifunctioneel, zo’n stok.

Kampen blijven het ook goed doen. Drie takken teken elkaar en je hebt al een hut. Mos wordt van bomen geschraapt om een bedje te maken. Met steentjes wordt een pad gemaakt. Moedertje en vadertje politie en dief, ridder en koning. Ook al zijn ze 11 en 12.

Dan zijn er de kikkers en de eekhoorns. De modder en het zand, de beek, de bladeren en nog meer takken. Met de botten aan overal doorheen. Onuitputtelijk, zo’n bos. Spreekt eigenlijk vanzelf, maar een mens moet zo nu en dan nog eens met de neus op de feiten gedrukt worden blijkbaar.

Ik denk dat ons leven veel simpeler kan. Ik mis mijn email en internet ook geen minuut, daar in dat bos. Mijn blog kan me gestolen worden, ik hoef heen krant of humo te lezen. Niet dat dat bos plots spirituele neigingen doet ontwaken, maar door met slechts één taak bezig te zijn, die je dan nog graag doet ook, verloopt de dag zoveel eenvoudiger. Een mens komt uitgerust thuis, mentaal gezuiverd, alle stress is achtergebleven.

En nu weer business as usual.

Jelle Cleymans gebuisd

Tegenwoordig verschijnen mijn leerlingen en oud-leerlingen en masse in de media. Monica zit in de jury van het jeugdfilmfestival en kwam aldus op Ketnet. Gustave werd geïnterviewd voor Klara (zaterdagvoormiddag te beluisteren). Sofia Ferri, al een tijdje geen leerling meer van me, speelt mee in Aanrijding in Moscou. En deze week mochten oud-leerlingen Wouter en Ignace hun klas vertegenwoordigen in het Ketnetprogramma Gebuisd.

Toeval wellicht, al kan er ook een theorie ontwikkeld worden over de drempelverlaging, de mondigheid, de alomtegenwoordigheid van de media enz. Maar dat laat ik aan specialisten over. Ik heb twintig minuten naar een quiz met Jelle Cleymans moeten kijken en daar kan ik wel iets over kwijt. Ignace en Wouter hebben dat goed gedaan, maar het programma Gebuisd was eigenlijk allesbehalve geslaagd.

Ik heb Jelle Cleymans altijd goed weten te negeren. De laatste tijd komt hij echter zo vaak in de pers dat ik haast zou gaan denken dat hij toch iets kan. Maar het is zeker en vast niet presenteren.
In Gebuisd leek hij wel een stagiair die voor het eerst voor de klas staat. Hij slaagde er eerst en vooral niet in echt met de kandidaten te communiceren. Hij stelde nietszeggende vragen, waarop de kinderen enkel ja of nee konden antwoorden en er dus regelmatig stiltes vielen. Die hij niet wist op te vullen. Cleymans leek ook niet echt degelijk voorbereid te zijn. Hij leek de namen van de kandidaten niet te kennen, wist niet waar ze vandaan kwamen (de ene school kwam uit Gent, de andere uit Nazareth, leek me toch dicht genoeg bij elkaar om daar even naar te verwijzen) en aan de leerkrachten wist hij ook niets te vragen. Kortom: ik zag een stuntelige en stroeve presentator die noch vaart noch enthousiasme in het programma wist te brengen.

Maar ook de rest van deze wetenschapsquiz is van laag niveau. De vragen zijn niet leuk en het tempo ligt ontzettend laag. Zo waren er amper 5 vragen in de hele quiz, want na elke vraag volgt een weinig aanschouwelijke uitleg waar je als leerkracht gegarandeerd je leerlingen mee in slaap zou krijgen. Men tracht dat te compenseren door het publiek een tiental keer heel hard te laten brullen en juichen. En dan het productionele aspect: de volgorde van de antwoorden in een meerkeuzevraag veranderde toen de vraag herhaald werd, een foto kwam net te laat in beeld toen er naar verwezen werd, het waar-of-niet-waar-spel wordt gehinderd door een onoverdachte antwoordformule, (‘Dieren kunnen niet dromen’ - ‘Niet waar!’ - ‘Niet correct!’… tja, wie kan nog volgen?). Details jaja,  en niet alles kan perfect gaan, maar dit noem ik toch geknoei. Vergeeflijk bij een scouts-optreden of een jeugdhuisquiz, maar niet op tv.

Uiteindelijk heeft dit programma net als zijn presentator geen ruggengraat. Het is te braaf en nietszeggend. Zo luchtig dat het oplost. Zo krijgen de leerkrachten van de verliezende ploeg een dosis slijm over hen gekieperd. Een miezerige stroompje gekleurd water bedoelen ze eigenlijk. Niets aan Gebuisd straalt creativiteit of vindingrijkheid uit. Zelfs dertig jaar geleden zou dit saaie tv zijn.

De gemiddelde leeftijd van de redactieleden van dit programma is waarschijnlijk 22 of zo. Een generatie die opgegroeid is met Studio 100, niet met Ome Willem, Meneer Kaktus of Buiten de Zone. Dat is er aan te zien. Je zou zelfs Schuif Af nog gaan missen.

Wijze kinderen

Een collega gaf me het formidabele idee eens een kindercontact te organiseren, alvorens aan de oudercontacten te beginnen. Dat mag in de oren van bepaalde sceptische lezers dan wel erg wollig overkomen, eigenlijk is het een zeer logisch gegeven: de leerkracht en het kind bespreken samen en zonder publiek erbij hoe het gesteld is met de vorderingen en resultaten, maar ook het gedrag, de relatie met anderen en eventuele zorgen of ergernissen van het kind.

Ik stelde al snel vast dat dit een grandioos idee was (Dank aan Tom!) en stond versteld van de vele wijze en inzichtelijke dingen die de kinderen te zeggen hadden of ter voorbereiding op papier hadden gezet. Het grote verschil met een oudercontact is dat ik een keer niet de hele tijd aan het woord was, maar zij vooral zelf mochten praten. Ik stelde dan kritische vragen en kwam zo heel wat over hen te weten dat ik eigenlijk nog niet wist.

Enkele van die fantastische opmerkingen moest ik hier gewoon even kwijt. Omdat ze te mooi zijn of grappig, maar ook omdat ik de soms onderschatte intelligentie en wijsheid van kinderen er even mee wil eren. En zo kom ik meteen nog eens positief uit de hoek op deze blog! Dit hadden de kinderen te zeggen:

* ‘Sven en ik komen meestal goed overeen. Soms gaan we niet akkoord met elkaar, maar dat is goed.’
* ‘Een ruzie kan echt een opluchting zijn!’
* ‘Ik word meer boos van binnen.’
* ‘Ik kan het nu beter vinden met de turnleerkracht dan vorig jaar. Toen reageerde ik me op hem af als ik boos was op andere kinderen.’
* ‘Ik ben ’s morgens stil in de klas, maar als de dag vordert, moet ik me soms inhouden.’
* ‘Ik maak veel ruzie, maar meestal om iets doms!’
* ‘Sven begrijpt me supergoed.’
* ‘Ik probeer vaak een engeltje te zijn.’
* ‘Anderen aanvaarden zoals ze zijn, is niet altijd makkelijk!’
* ‘Ik commandeer te veel!’
* ‘Wat Sven van mij denkt, dat weet ik niet.’
* ‘Ik ben nu eenmaal slordig!’
* ‘Ik beken: ik krijg niet graag kritiek!’
* ‘Ik toon respect voor schattige dingen.’
* ‘rekenen zal me nooit aanstaan.’
* ‘X is niet saai, hij is niet mijn beste vriend, maar ik ben er wel voor hem.’
* ‘Sven zegt nooit of ik een mooi handschrift heb!’
* ‘mijn spelling is gelijk altijd getzelvde.’
* ’soms is de onvriendelijkheid sterker dan mezelf.’
* ‘Ik heb heel veel van Sven geleerd.’
* ‘Sven is heel grappig en dat maakt het leuk.’

Zo. Dat ego is ook weer gestreeld.

Als de meester niets van voetbal kent…

… begrijpt hij geen snars van wat leerlingen elkaar te melden hebben:

‘Natuurlijk heeft Azalea spelers van White Star nodig!’

????????

The Great Gustave

Eén van mijn leerlingen - Gustave dus - maakte een schilderij dat me versteld deed staan.

 

Ik vind het indrukwekkend dat een 11-jarige zo’n sterk beeld kan creëeren. Ik mag dat flink bewierooken, want het is niet mijn verdienste. Ik denk ook dat stempels als ’macaber’ of  ‘gruwelijk’ dit werk en zijn schepper oneer aandoen. Er zit meer achter, onder en in. Hier gaan we meer van horen!

Spellingscriminaliteit

Lekker ziek op de zetel liggend, vind ik toch wel de energie om wat werk in te halen. Zo verbeter ik nog een klein stapeltje dictees. Geen vervelende klus, want ik volg de spellingstalenten van mijn leerlingen graag op de voet. Mijn ogen gaan ook razendsnel over het blad, dus veel tijd kost het ook al niet. Een routineus klusje, zeg maar. En ineens blijft je leerkrachtenblik stilstaan. Is het een fout? Is het een vlek? Nee, het is een miniatuurvoorstelling. Een traktatie voor de meester. Een creatieve uitlating op een onverwachte plaats. Een juweeltje dat nog maar eens toont dat met kinderen werken elke dag een feest kan zijn.

Bedankt R., je gangstertjes hebben mijn dag opgefleurd!

Kindertaal

Drie kinderen zitten aan een tafel te praten in de klas. 

Kind 1: Stel je voor dat je zou moeten blijven dubbelen!
Kind 2: Blijven dubbelen is erg.
Kind 3: Ik ga nooit moeten blijven dubbelen.

Ik (leerkracht die niets met het gesprek te maken heeft): Zeg, jongens, eigenlijk klopt dat niet wat jullie zeggen. Ofwel ben je ‘blijven zitten’ ofwel ‘dubbel’ je. Maar je kan niet ‘blijven dubbelen’, want dan gebruik je twee uitdrukkingen door elkaar!

Kind 2: Grrrrrrr! Sven, stop met uwen commentaar!!!
Kind 1: Gij dommerik! Ik zeg ’blijven dubbelen’ en daarmee gedaan!
Kind 3: Dat is kindertaal! Daar weet gij niks van!
Kind 1: Wij zeggen wat we willen!

Leerkracht druipt af…

Er was eens …

Als het komende schooljaar even sprookjesachtig zal verlopen als de namen van mijn leerlingen doen beloven, ziet het er goed uit. Een greep uit de familienamen van mijn nieuwe klas: Vukay, Mispelon, Fierlafijn, Langeraert, Maenhout en Haeseryn. Ik wacht alleen nog op Langteen en Schommelbuik…

Allemaal gebuisd

De voorbije weken had ik het gevoel dat het op school wel lekker liep en dat ik alles onder controle had. Maar momenteel is mijn motor weer oververhit aan het raken. Ik ben het uiterste uit mijn leerlingen aan het halen, die volgende week getoetst worden, en dat levert nog wat extra druk op. Hoewel ik uit alle macht tracht me niet op te winden wanneer twaalfjarigen vragen wat ‘overlijden’ betekent of stellen dat we in de provincie Brussel wonen. Konijn is plots een bijvoeglijk naamwoord en de overtreffende trap van weinig een groot vraagteken. Grootste gemene deler, nooit van gehoord en iemand van 106 heeft natuurlijk de uitvinding van het wiel meegemaakt. Oppervlakte van een cirkel? iets met pipi hahahaha. Staat de noemer ook in het Frans links op een windroos en wat is de hoofdstad van de Middellandse zee gedeeld door 4/7? Aaaaaaaargh! Veel succes in het middelbaar! Next!

Maar wel duimen op voor al die blokkende vrienden en kennissen!!

 

Brieven van daders

Bij het opruimen van mijn bureau trof ik twee bijzonder brieven aan. Het waren excuses van leerlingen die ik streng aangepakt had en die daarop  - al dan niet onder invloed van mama of papa - besloten hadden mij een brief te sturen om sorry te zeggen. Natuurlijk heeft zo’n brief maar een tijdelijk effect. Men zou uit pessimisme zelfs de oprechtheid ervan in twijfel kunnen trekken. Maar ik ken mijn leerlingen wel en ik wil dan ook geloven dat op het moment dat ze die brieven schreven, ze zich echt het beste voornamen. Ik bied jullie twee fragmentjes aan:

“Hallo Sven. Sorry voor wat ik gedaan heb. Misschien zou ik wel een straf verdienen. … Ik heb er met mijn mama en papa over gepraat en als ik het nog een keer doe dan schrijf je best weer een nota in mijn agenda. Sorry. X.”

En vooral deze is mooi:
“Zoals je misschien al wist gaat het er bij mij wel in maar een beetje later weer uit en dat ligt vooral aan mijzelf. ‘Pff, ‘t is toch maar volgend jaar (in het middelbaar) dat ik misschien een beetje moet opletten!’ denk ik dan. Maar iedere keer als ik mijn taken vergeet te maken, leer ik wel dat dat jaar steeds dichterbij komt en dat ik dringend mijn best moet beginnen doen om te leren en dingen af te maken. Ik zal dan ook mijn beste hersentje voor zetten en iedere dag hem/haar gebruiken om toch nog een beetje een flinke jongen te kunnen zijn dit jaar. Groet, Y.”

Om te bewaren hoor, die smartelijke smeekbedes om vergeving.

Opgelost

Het verhaal van één van mijn leerlingen in de praatkring deze ochtend - (op licht sensationele toon):

“Je weet wel van dat meisje dat vermoord is. Wel mijn opa is daar ver familie van en daarom is mijn mama naar de kaartlegster geweest vorige week. En die heeft gezegd dat ze veel water zag en een plastieken zak en dat hij vuile dinges met haar had gedaan en littekens in haar gezicht had gedaan. En dan hebben duikers haar gevonden en het was waar. En de dader is een 19-jarige drugdealer heeft de kaartlegster gezegd.”

Waar maakt de politie zich nog druk om? De zaak is blijkbaar al opgelost.
Maar al die onzin maakt het er natuurlijk niet minder tragisch op.

Modern communiceren

Het moet er eens van komen als je lesgeeft aan prepuberale apen: je moet msn op om met hen de meest lege praatjes te houden. Vandaag ontdekten mijn leerlingen dat die mogelijkheid bestond en vanavond al kondigden ze zich in de rechterbenedenhoek van mijn scherm aan. Met kreten en symbolen, die ik nauwelijk begrijp. In chattaal bestaat er namelijk vaak een icoontje voor bepaalde lettercombinaties. Bv, ‘ze heeft kort haar’, waarbij die ‘ha’ van ‘haar’ in een ander lettertype en een andere kleur staat. Om gek van te worden. Ik antwoord natuurlijk, maar dan wel zo principieel ouderwets ingesteld dat ik elke spelfout verbeter. Kan het nog schoolmeesterachtiger? Toen één van de kwebbelaars met ‘ik spel nie op msn’ kwam aanzetten, repliceerde ik meteen ‘op school ook niet.’. Er zal gezucht worden aan de andere kant van de ADSL-verbinding. Maar toen mocht ik een ander ook met een huiswerk helpen en was al dat gedoe meteen een stuk nuttiger.

Maar dat er echt sprake is van een generatiekloof, mocht ik vaststellen toen zich nog iemand aanmeldde. Sofia is een leerling van vroeger, van de u intussen misschien bekende ‘tofste klas ooit’. Ze is 11 nu en wilde er graag eens van profiteren dat ik ‘op msn zat’, wat maar zelden gebeurt. Dus maakte ze een praatje en zette ze meteen ook maar de webcam aan. Ik zag haar dus plots in beeld komen, twee jaar nadat ik haar voor het laatst gezien had. En uiteraard was ze groot geworden. Ongegeneerd zat ze schattig te glimlachen voor haar webcam en ze wuifde me zelfs toe. Ik schrok me eerst een hoedje. Kon zij mij zien? Met chocolade om mijn mond en haar in de war? Maar nee, want ze kwam al snel met de vraag of ik ook in beeld wou verschijnen.  Dat weigerde ik beleefd en voor ik het zelf besefte zat ik allerlei excuses te bedenken. Ik zag intussen wel hoe ze zich er nog nauwelijks van bewust was dat ze in beeld was. Ik werd overrompeld door nieuwe vaststellingen. Zoals het feit dat iemand uit je verleden in één klap weer voor je kan zitten. Dat een doorsnee 11-jarige zonder enige schroom voor een camera gaat zitten. Dat ik daar zo onwennig op reageerde. Dat je jezelf moet excuseren om je intimiteit niet zomaar te moeten prijsgeven. En eens te meer ook dat de toekomst zoals we ons die vijftien jaar geleden niet konden voorstellen, wel degelijk flink bezig is. Het werd een haast sensationeel gesprek. En ik liet gewoon weten dat ik het niet gewend was gefilmd te worden en dus mijn webcam niet aanzette. (Voor de amateurs: msn geeft aan of je over een webcam beschikt, dus liegen dat je er geen hebt, is geen optie).

We keuvelden een kwartiertje, af en toe onderbroken door andere (huidige) leerlingen en het drong nog eens tot me door dat dit een tijdrovende activiteit was, die ik nooit dagelijks herhaald zou willen zien. Maar het deed deugd Sofia terug te … ‘horen’? Ze stuurde me ook razendsnel een liedje door en gaf rechtstreeks commentaar op de foto’s van mijn klasblog die ze op dat moment zat te bekijken. Wat gebeurden er veel dingen tegelijk en wat werd ik oud. Maar tien minuten later was alles voorbij. Er volgde enkel nog een sms’je van Sofia, met ’slaapwel’. Altijd en overal bereikbaar en bekijkbaar en vooral voor en door iedereen. Ik weet nog niet of dat iets voor mij is, maar laat ik mezelf voor het ouwezakkenschap behoeden en dus gretig gebruik maken van alle moderne communicatiemiddelen.

Rapporten

Ik zit volop in de rapporteer- en oudercontactperiode en dan merk ik telkens weer hoe vaak je op dezelfde uitdrukkingen terugvalt. Ik vermijd weliswaar absoluut de veralgemeningen, en mijn beroepseer maakt toch dat ik ieder kind zo individueel mogelijk evalueer. Maar wanneer je 23 rapporten van enkele bladzijden moet schrijven, kom je onvermijdelijk met dezelfde zinnen op de proppen. Leerstof is goed verworven. Inzet is prima. Toont betrokkenheid. Wat voel ik me dan telkens weer zo’n echte schoolmeester. Terwijl ik zo af en toe eigenlijk gewoon wat anders wil schrijven. Is soms een etter. Kan goed de bitch uithangen. Moet zijn smoel houden.

Maar we houden het netjes… Doe zo voort, SveN!

Uw beste leerling ooit

Vandaag kreeg ik een erg leuk mailtje:

“beste meester sven  hebt u msn ja acsepteer mij dan eens plz

uw beste leerling ooit lukas m—–”

Op zich natuurlijk gewoon grappig. Maar het bijzondere is dat Lukas bij mij in de derde klas zat in 2004-2005, en we elkaar sindsdien nooit meer gezien hebben. Nu had Lukas weliswaar in 2003 ook al les van mij gekregen, waardoor de herinnering net iets sterker is dan aan andere klassen (en het was ook mijn leukste klasje ooit!), maar toch is het verrassend.

Wat het voor mij echter helemaal fijn maakt om dit mailtje te krijgen, is die ‘uw beste leerling ooit’. Lukas, die een duiveltje en een engeltje tegelijk kon zijn, had het vermogen leerkrachten om zijn vinger te winden, zodat hij er vaak mee weg kwam alle aandacht op te eisen. In zekere zin probeert hij dat hier weer. Die knipoog die de opmerking vergezelt, is voor iedereen voelbaar. Een kind dat zichzelf gewoon grappend de beste noemt. Alleen… eigenlijk meent Lukas dat en hij rekent er op dat ik dat doorheb. Meer nog zelfs, hij weet vrijwel zeker dat ik ook vind dat hij de beste is, want natuurlijk is Lukas één van dat handjevol leerlingen dat ik nooit zal vergeten. Nu realiseer ik me wel dat Lukas niet in die mate zal nagedacht hebben over die formulering, maar uiteindelijk komt het er een beetje op neer dat hij er geheel onbescheiden en zelfzeker als hij is, van uitgaat dat ik nog goed weet hoe hij in elkaar zat, zelfs na twee jaar. En dat is natuurlijk zo. Die wederzijdse herinnering maakt dat dit eigenlijk onbetekende mailtje, er simpelweg eentje is om te koesteren.

Natuurlijk over-geanalyseerd, maar dat krijg je als je mijn gevoelige plek beroert… 

Qué?

Samet uitte vandaag zijn bewondering voor iemands tekenkunst: ‘Jij tekent mooier dan internet!’.

En nog eentje van Omer: ‘Waar woont jouw huis?’

Yasemine deed er nog een mooie bij: ‘Ik ben met de verkeerde voet opgestaan‘.

De jeugd van tegenwoordig

Zegt het ene zesjarige meisje tegen het andere: ‘Laura, gij voze trut!’
Qua conversatie op volwassen niveau kan dat wel tellen.

Waarbij Laura uiteraard een fictieve naam is.

Nota

Vandaag in de agenda van een leerling genoteerd:
“Beste ouders. Kevin dronk vandaag uit een plas. Groeten, Meester Sven.”

Tja…
Kevin is overigens een fictieve naam.