Openbaar spreken

16 06 2007

Vandaag stond ik al om 7u30 op de trein naar Antwerpen te wachten, met een zwaar hoofd van te weinig slaap. Ik werd verwacht in het vormingscentrum van Malle om er te spreken over filmkritiek. Mijn publiek zou bestaan uit juryleden van wedstrijden voor niet-professionele kortfilms. Men stelt namelijk vast dat die een film te vaak op een technische manier beoordelen en daarom zou hen eens verteld worden hoe een ‘echte’ filmcriticus dat nu doet.

Ik moet dat wel meteen in een context plaatsen. Ik ben immers geen journalist. Maar men wilde tegenover Freddy Sartor, een gevestigde waarde in het filmlandschap (de hoofdredacteur van Filmmagie), graag een jonger iemand zetten met een andere kijk op filmbeoordelingen. Dat zou gebeuren aan de hand van een recensie voor een kortfilm, waaruit dan criteria konden gedistilleerd worden om te bepalen welke kwaliteiten een film heeft.

Om half tien bereikte ik eindelijk het schitterend gelegen vormingscentrum, zo’n typisch in rustgevend groen gelegen gebouwencomplex, waar allerlei aula’s, zaaltjes en ateliers ter beschikking staan voor wat voor cursus of vorming dan ook. Ik had nog geen idee wie mijn publiek precies zou zijn en ik zat ook een beetje met een knoop in mijn maag. Ik mag dan wel elke dag voor de klas staan en ik praat graag, maar zomaar even een ‘lezing’ komen geven, ben ik niet gewend.

Ik werd vriendelijk ontvangen door een hippe vormingsmedewerkster en werd vervolgens een zaal vol senioren binnen geleid. Nu ja, dat is wat overdreven, maar ik ben vrij zeker dat de gemiddelde leeftijd van het vijftigkoppige publiek bijna zestig was. Ik zag grijze haardossen en gouden brilmonturen en zelfs een permanentje! Welkom in de wereld van de amateurfilmer.

Freddy Sartor mocht van wal steken. Hij deed dat professioneel, raakte al snel enkele punten aan waar ik het volkomen mee eens was en die ik zeker zelf ook wou aanbrengen en kruidde zijn betoog met weetjes en informatie uit de filmgeschiedenis. Ik kwam intussen wat tot rust en stelde vast dat de kans op gezichtsverlies niet zo groot was als ik in mijn ergste nachtmerries wel eens had kunnen dromen. Dit waren aardige mensen die geboeid waren door het proces van filmkritiek.

Toch had ik alweer klamme handjes toen het zover was. Uiteindelijk was ik zowat de jongste in de zaal en hoewel ik wel wat op papier had staan, was ik niet erg zeker van wat ik allemaal zou vertellen. Zou ik 40 minuten kunnen volpraten? Maar ik kon mezelf tot rust brengen. Ik nam me voor gewoon te doen alsof ik voor de klas stond en het lot speelde me even in de kaart. Door een technisch probleem kon het door mij gekozen filmpje niet worden vertoond (wat me ’s ochtends meteen was meegedeeld), dus ik besloot eerst het filmpje aan het publiek te beschrijven – wat nodig was aangezien het als kapstok fungeerde voor mijn betoog. Met mijn kalmste vertelstem beschreef ik wat er in het filmpje te zien was. Ik maakte oogcontact met iedereen en zag al enkele dames grootmoederlijk glimlachen naar mij. Al snel vloeide uit de vertelling mijn hele toespraak voort. Hier en daar vergat ik even mijn punt (wat me wel vaker overkomt als ik iets uitleg) en soms betrapte ik mezelf op een herhaling. Ik excuseerde me zo nu en dan even voor een mogelijke onsamenhangendheid, maar vooraf was dan ook gezegd dat je het proces van een film beoordelen niet simpel kon samenvatten. Maar ondanks de paar steekjes die ik liet vallen, zag ik de mensen gretig noteren wat ik brabbelde. Op het moment dat ik vreesde even de aandacht kwijt te raken met al te analytische beweringen, liet ik een filmtip of een persoonlijke belevenis opduiken en meteen werd de zaal weer alert.

Toch zie je ook veel mensen onbewogen blijven. Ze vervelen zich, denk ik dan. Of ze verstaan er niets van en dat ligt aan mij. Ik praat wartaal. Gelukkig had ik aan het begin van de lezing gezegd dat ik vooral mijn persoonlijke ervaring kwam beschrijven, en niet zozeer een cursus of handleiding kwam geven. Niet alleen dekte ik me op die manier in tegen eventuele ontevreden luisteraars, ik wou ook niet de pretentie hebben de wijsheid in pacht te hebben.

Ik had zo af en toe aan de mensen in de zaal een vraag gesteld, waar weinig reactie op kwam. Zo vroeg ik onder wat voor genre de meeste niet-professionele kortfilms te categoriseren vallen. ‘Op 22 september is er finale, kom maar kijken’ gromde een oudje op de laatste rij. De rest van de zaal deed er het zwijgen toe, mijn vraag bleef onbeantwoord. Maar ik raakte geenszins van slag. Intussen had ik het, zoals gewoonlijk bij lange uiteenzettingen, warm gekregen en vertoonden mijn wangen een flinke blos. Ik genoot dus ook wel van mijn ‘optreden’. Uiteindelijk probeer je je passie over te brengen naar een publiek. Niet allemaal makkelijke mensen. Zo kampt de organisatie van de nationale competitie voor niet-professionele kortfilms met een aantal kleine problemen. Die draaien dan rond het geven van punten of de beschikbare tijd voor het bekijken en evalueren van de films. En hoewel mijn uitleg leek geapprecieerd te worden, kwam de zaal in het gesprek achteraf toch al snel weer terug op die vervelende situatie, alsof alles wat ik verteld had van geen belang was en hen geen stap vooruithielp. In de Gloria kwam even om de hoek piepen (‘Wij mogen die films maar ene keer zien meneer! En die film die gij bespreekt hebt ge wel 5 keer gezien!);

Eén aandachtig luisteraar wist me op het einde vriendelijk maar kordaat te counteren door me te wijzen op een contradictie in mijn betoog, maar dat vond ik niet erg. Ik vertelde de mensen eerlijk dat ik het ook niet allemaal wist en deze lezing en een confrontatie met een onbekend publiek voor mij ook leerzaam waren in het bepalen van de manier waarop ik films beoordeel. Daar won ik veel goedkeuring mee en ik kon tevreden afsluiten.  Met een applausje.

Op zich lijkt het spreken voor een publiek dat je al dan niet kent, niets bijzonder. Toch was ik best nerveus, al stond ik wel open voor de ervaring. Ik gaf mezelf toch een schouderklopje met de gedachte dat echt niet iedereen het er zo vlot van af zou brengen in deze situatie. Spreken in het openbaar is een kunst die ik nog lang niet beheer, maar ik ben vandaag toch niet door de mand gevallen…

senioren.jpg

Er waren heel wat vragen uit het publiek.

Advertenties

Acties

Information

One response

17 06 2007
blanche

Ah kijk , weeral slimmer dan deze morgen .
Ik dacht dat filmcritici gewoon hun gedacht neerpenden , nu blijkt het een techniek te zijn die je kan leren . Interessant .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers liken dit: