Herinnering aan een leerling (1)

31 10 2008

Zes jaar geleden stapte ik als weinig ervaren leerkracht een eerste leerjaar binnen om er de juf te vervangen voor een viertal maanden. Ik had het getroffen: de klas telde 17 zeer aardige kinderen. Lief, rustig, leergierig, empathisch, vriendelijk, creatief, … Ik noem ze nog steeds Het Tofste Klasje Ooit.

Allemaal zijn ze me bijgebleven, maar het verhaal van één kind heeft toen een sterke indruk op me gemaakt en omdat de afloop steeds een raadsel is gebleven, denk ik er nog wel eens aan terug. Hoe zou het zijn met Saliha?

Saliha was een Turks meisje dat nog maar enkele maanden in de klas zat. Iedereen was lief voor haar, maar de communicatie bleef beperkt. Saliha sprak bijzonder weinig Nederlands. Ijverig was ze wel, alert ook. Daardoor draaide ze vrij makkelijk mee met de groep. Ze bleek intelligent en geïnteresseerd te zijn en leek zich zeer goed te voelen in de klas. De zorgjuf en ik besteedden af en toe wat extra aandacht aan haar. Over haar thuissituatie wisten we weinig: Saliha’s (arme) ouders waren nog in Turkije en zij woonde bij een oma en een tante in huis. Die kwamen nooit naar school. Saliha ging alleen naar huis, met de bus (en een oudere neef), want ze woonde een heel eind van de school af.

Saliha oefende mee voor het schoolfeest, hoewel we wisten dat ze die dag helemaal niet zou komen. Met veel enthousiasme en een brede lach danste ze mee de apendans. Toen de laatste afspraken gemaakt werden, bleek ze te beseffen dat helemaal niet zou meedoen aan het schoolfeest. Opnieuw kwam ze aan de zijlijn te staan. Tot ieders verbazing daagde de tante toch op op het schoolfeest en Saliha nam doodgelukkig deel aan de klasdans.

Als leerkrachten hadden wij er deugd van dit kind zo gelukkig te zien. We bedachten dat ze wellicht zo graag naar school kwam omdat het een veilige en zorgzame omgeving was en dus deden we nog meer ons best. Vier maand later was het schooljaar afgelopen en ging Saliha naar het tweede leerjaar. Haar nieuwe leerkracht was wat strikter en strenger dan ik, maar sloot het meisje ook snel in haar hart. Ze was ook erg opgetogen over haar vooruitgang en inzet. De thuissituatie bleef ons een raadsel. Op het oudercontact kwam niemand opdagen. In zulke gevallen kan een huisbezoek wel, maar aangezien er geen problemen waren, werd daar geen initiatief voor genomen. We zagen dat wel goed komen met Saliha. Haar Nederlands verbeterde snel, hoewel Saliha wel wat verlegen was. Maar dit werd er eentje voor de humanoria, daar waren we zeker van.

Het volgende schooljaar veranderde ik van klas. Ik kreeg het derde leerjaar en dus kwamen diezelfde kinderen weer bij mij in de klas. Schitterend vond ik dat. De eerste schooldag was Saliha echter afwezig. De familie werd gecontacteerd. Ik hoopte natuurlijk dat ze niet zomaar van school veranderd was. We vernamen echter niets en de hele eerste schoolweek bleef Saliha’s stoel leeg. De rest van de klas begon zich vragen te stellen. De neef, die intussen op de middelbare school zat, werd gecontacteerd. Hij vertelde dat Saliha nog in Marokko zat en ze binnen enkele dagen op school zou zijn.

Dat gebeurde ook. Saliha kwam wat later toe op school en de directeur ving haar op. ‘Je mag terug bij Meester Sven’ sprak hij glunderend, omdat hij haar wat op het gemak wou stellen. Maar Saliha lachte niet en liet zich onwillig meetronen naar de klas. De verklaring was simpel: voor Saliha was meester Sven de leerkracht van het eerste leerjaar. Het leek dus of ze gestraft werd omdat ze te laat op school was en terug naar de eerste klas gestuurd werd. Ze wist dan ook niet wat haar overkwam toen de deur openging en haar klasgenootjes haar rond de hals vielen en het kostte haar even tijd de situatie in te schatten. Pas toen brak een glimlach door: ze was waar ze wilde zijn. En wij wilden dat ook.

Het schooljaar verliep prima. Saliha durfde wat meer spreken en leek zich sterk te hechten aan mij en mijn collega Katrien. We deden er alles aan haar te tonen dat ze ons kon vertrouwen. Toen gingen we op bosklas. Voor een kind dat nooit uitjes maakt of op vakantie gaat, is zo’n bosklas een droom. Het was een heerlijke, zotte week en opnieuw zagen we Saliha genieten van elke minuut. Jammer dat er bij thuiskomst niemand op haar stond te wachten. Saliha bleef nog een uurtje in de opvang, we probeerden te telefoneren, maar zonder resultaat. Saliha drong er op aan alleen naar huis te mogen. Ik gaf zuchtend toe en ging mee tot aan de bushalte, om Saliha’s bagage te dragen. Toen de deur van de bus openging, twijfelde ik. Ze was 9, kon ik haar alleen met een koffer naar huis laten gaan? Ik besefte ook dat Saliha niet wou dat ik meeging. Ze vond de situatie wat beschamend omdat alle andere kinderen wel opgehaald werden en wou misschien ook niet dat ik wist waar ze woonde. Vooral wou ze zich alleen kunnen redden. Gelukkig was er de buschauffeur die de situatie snel inschatte. Zij kende Saliha wellicht al en liet blijken dat zij wel een oogje in het zeil zou houden. Toen de deur van de bus sloot, besefte ik dat dit ook onderwijs was: er proberen te zijn voor kinderen voor wie er niemand is.

Enkele weken later vonden Katrien en ik dat Saliha er wat sip bijliep. Haar Nederlands was nog niet goed genoeg om vlot met haar te kunnen praten. We schakelden een tolk in, een aardige vrouw, die we vroegen eens met Saliha te babbelen om te weten te komen hoe ze zich voelde. De dame bracht ons nadien verslag uit: de sfeer thuis bij Saliha was niet zo gezellig. De tante was een bullebak die haar handen vol had met haar eigen gezin en soms dreigde Saliha terug naar Turkije te sturen. Bovendien moest Saliha vaak mee op krantenronde met de tante, waardoor ze geen huiswerk kon maken. Maar vooral was er het nieuws dat de vader van Saliha, in Turkije, zwaar ziek was. Positief was dat Saliha erg gelukkig was op school en dat ze zeer gesteld was op Meester Sven en Juf Katrien. De tolk verzekerde ons ook dat wij verder niets konden doen dan haar zo goed mogelijk blijven opvangen. Ik printte toen voor Saliha een aantal foto’s van de bosklassen af en lamineerde ze ter bescherming. Andere kinderen bestelden immers een dvd’tje met de foto’s op, maar daar kon Saliha niets mee aanvangen.

Enkele weken gingen voorbij en plots was Saliha weer enkele dagen na elkaar afwezig. We probeerden contact op te nemen met de familie, maar dat was vruchteloos. Opnieuw werd de neef aangesproken. Hij vertelde ons dat Saliha’s vader overleden was en ze naar de begrafenis was. Binnen enkele dagen zou ze terug zijn.

Een week later was Saliha nog niet terug. We overwogen de neef terug te laten roepen voor meer nieuws, tot er een plots een telefoontje was voor mij, net voor de middagpauze afgelopen was. Het was de tolk, die blijkbaar meer wist. ‘Meneer Sven, hebben ze u niets laten weten?’. Ze klonk verontwaardigd en meelevend. ‘Saliha komt niet meer terug. Ze hebben haar in Turkije achtergelaten!’.  De woorden kwamen aan als een mokerslag. Ik voelde mijn benen trillen en vanbinnen brak iets. Ik kreeg geen woord uit mijn keel. De tolk begreep meteen dat haar boodschap me wel erg verrast had en ze sprak me bemoedigend toe. Katrien was intussen naast me komen staan. Ik ging zitten terwijl ik een bedankje stamelde in de telefoon.

Nog dagenlang lag het nieuws als een steen op ons gemoed. Katrien kon er beter mee om dan ik, ze had wel al wat meegemaakt. Ik was een jong meestertje en het besef dat de groep die ik al een heel schooljaar lang als een familie samenhield, nu een lid minder telde, was zwaar. En ik dacht aan Saliha, die als een voorwerp werd doorgegeven, die niet wist wat haar overkwam, die plots alle grond onder haar voeten zag wegzakken. Toen had Katrien het over ‘uithuwelijken’ en ik trachtte het beeld van een kindbruidje van me af te zetten. Was dat wat haar binnen enkele jaren zou te wachten staan? En wat deed ze nu? Schapen hoeden? Een stereotiep beeld, daar ben ik me van bewust, maar dat was de associatie die ik maakte – Saliha’s familie was arm en woonde op het platteland.

Natuurlijk heb ik Saliha niet meer teruggezien. Ze is nu 13. Nog steeds vraag ik me af hoe het met haar gaat. Of ze gelukkig is. Of ze nog aan haar schooltijd hier denkt. Misschien is het allemaal wel goedgekomen? Misschien studeert ze wel in Turkije? Misschien maak ik mezelf wat wijs. Hoe dan ook zal ik haar niet vergeten.

Zulke dingen bepalen mee je levenservaring. Je visie op ‘het leven’. In de loop der jaren maak je nog één en ander mee en leer je relativeren. Maar dit verhaal blijft hard.

Advertenties

Acties

Information

12 responses

31 10 2008
vandepotgerukte

Dit is hard als leraar en als mens. Mijn deerne heeft iets soortgelijks meegemaakt met een veertienjarig meisje. Mijn deerne staat in het secundair onderwijs. Plots bleef een meisje weg, neiemand wist iets tot het bericht kwam dat ze uitgehuwelijkt was en naar Marokko was gebracht.

Toch doet het goed om te lezen dat er nog leraren rondlopen die leraren zijn.

Was getekend

31 10 2008
micheleeuw

Het niet-weten blijft aan je knagen, hé. Laten we hopen dat alles goed is met haar en dat ze gelukkig is.

1 11 2008
fietsbult

‘k Werd er zelf droef van.
Ik stuur dit bericht door naar m’n kids en andere exen van de school met de 3 ingangen.

2 11 2008
Alexander

Beklemmend verhaal. Het is hard dat zo’n kind de kansen niet krijgt die “onze” kinderen zo vanzelfsprekend wel gen. Op die manier loopt het meteen fundamentele achterstand op die nooit meer kan worden goedgemaakt. De verantwoordelijkheid van zo’n tante vind ik dan ook enorm.

2 11 2008
Aïda

Pakkend.

7 11 2008
R.O.

Kippenvel-verhaal!

7 11 2008
Margo

Een “verhaal” als dit laat niemand onberoerd.
Hopelijk wordt/is dat meisje gelukkig, ergens. Zoals je over haar schrijft heeft zij veel aan jou en je collega’s gehad, laten we hopen dat ze elders dezelfde appreciatie, hulp en steun krijgt, dat er, wherever she is, ook mensen zijn die er voor haar zijn en haar helpen openbloeien.
(Heb ook iemand gekend die weggeplukt werd uit ons land, weggerukt van haar omgeving, vrienden en school. Ze werd plots uitgehuwelijkt en leeft nu in Marocco met een oude man.
Dit soort culturen…ik zal ze nooit begrijpen.

17 02 2009
TheO

Wow, wat een verhaal. Dikke krop. Zeer mooi geschreven.

18 02 2009
belinda

Dat is inderdaad iets wat wij westerse vrouwen ons niet kunnen voorstellen en ja ik kan het daar ook niet mee eens zijn .
Maar staat er eigenlijk hier in onze eigen bevolking nog eens iemand bij stil of hebben het besef hoeveel jonge meisjes of jonge vrouwen van hier bij ons verkracht of lastig gevallen worden ?
“zonder gevolg” noemen ze dat in beleefde termen en daar moeten die jonge vrouwen daar maar mee verderleven .
De Marokaanse vrouwen dragen vooral ginder een bourka en verstoppen niet alleen hun lichaam maar ook vermoed ik hun gevoelens naar de buitenwereld toe maar wie zegt dat ze allemaal ongelukkig zijn ? hoeveel vrouwen en mannen denk je dat er hier echt gelukkig zijn in hun relatie ?
Volgens mijn bekrompen mening en levenservaring vermoed ik dat hier vele westerse meisjes en vrouwen gebukt gaan onder een onzichtbare bourka maar dagelijks hun vernederingen en onderdrukkingen via, via , moeten meedragen en dagelijks gewoon de maatschapij ingaan en verdwijnen in de massa .

18 02 2009
belinda

Wat ik aan mijn vorige reactie wens toetevoegen !!!!!!!!!!!!
Door dit te schrijven stel ik mezelf de vraag “kan onze regering daar niets aan doen ” ik veronderstel dat Salinha hier toch in de gemeente of stad’s registers ingeschreven was nu ze het land verlaten heeft is ze hier dan uitgeschreven ? , we kunnen hier alleen maar veel aan haar denken en hopen dat ze gelukkig mag zijn !!!!!!!!!!
Sven en collega’s laat dat meisje nu los hoe moeilijk ook maar weet
dat Saliha veel aan jullie denkt daar ben ik zeker van en als ze ooit de kans krijgt zal ze zeker contakt met jullie opnemen
Wees trots op wat jullie haar bijgebracht hebben

19 02 2009
sylvie

ik hoop dat Saliha ooit terug kontakt met je opneemt ,en dat alles
ok is met haar .

29 09 2009
OvD

Pakkend verhaal. Mooi geschreven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers liken dit: